W postępowaniu cywilnym generalną zasadą jest, iż osoba, która z danego faktu wywodzi skutki prawne, powinna podnoszone przez siebie okoliczności udowodnić, wskazana reguła zastosowanie znajdzie jednak również w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego.

Powyższe oznacza zatem, że strona wnosząca skargę o stwierdzenie nieważności małżeństwa powinna udowodnić, że małżeństwo przez nią zawarte jest nieważne, poprzez powołanie na poparcie swoich twierdzeń odpowiednich dowodów. Dowodami w trakcie takiego postępowania, tak samo jak w postępowaniu cywilnym, mogą więc być: zeznania świadków, opinie biegłych, dowody z dokumentów, wizja lokalna czy oględziny.

Świadkiem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa powinna być przede wszystkim osoba, która posiada wiedzę na temat istoty sprawy, a więc taka która zna sytuację stron i ma wiedzę na temat ich relacji. Z uwagi, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności małżeństwa dotyczy przede wszystkim okoliczności z chwili zawierania małżeństwa, gdyż żeby stwierdzić nieważność małżeństwa przyczyna nieważności musi istnieć w momencie zawierania związku, dobrym i pożądanym świadkiem będzie osoba, która znała strony już w okresie przedślubnym.

Wartościowym świadkiem będzie również osoba, która informacje na temat relacji stron i ich problemów nie uzyskała jedynie od strony, lecz która posiadaną wiedzę opiera na własnych obserwacjach i zdarzeniach, których była bezpośrednim ich świadkiem. Na świadków w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa najczęściej więc powołuje się członków rodziny, bliskich znajomych.

Co do zasady, strona sama wybiera osoby, które chce, aby zostały przesłuchane w charakterze świadków, jednakże w sytuacji, gdy wszyscy świadkowie są związani tylko ze stroną inicjującą postępowanie, może się zdarzyć, że osoba taka zostanie wezwana do wskazania również innych świadków, tj. pochodzących z rodziny lub kręgu znajomych drugiej strony.

Szczególnym dowodem w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest przyznanie sądowe, czyli potwierdzenie określonych okoliczności przez strony postępowania. Przyznanie, tak jak każdy inny dowód w postępowaniu, podlega jednak ocenie sądowej w odniesieniu do innych dowodów oraz do okoliczności sprawy, nie jest to więc dowód, który przyjmowany jest bezkrytycznie.

Niektóre postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa wymagają wiedzy specjalnej z zakresu psychologi, psychiatrii bądź innych nauk, np. gdy stwierdzenie nieważności ma nastąpić z powodu przyczyn natury psychicznej, dlatego w trakcie takich postępowań powołuje się biegłych sądowych.

W trakcie postępowania strona może oczywiście przedstawić sądowi opinie sporządzone przez biegłych prywatnych, a więc zrealizowane na jej zlecenie, które odnoszą się do dowodzonych okoliczności, przedstawienie takiej opinii nie wyłącza jednakże możliwości sporządzenia kolejnej opinii przez biegłego sądowego.

Bardzo często przedkładanym dowodem są wszelkiego rodzaju dokumenty, które potwierdzają podnoszone w skardze okoliczności. Pamiętać jednak należy, że dokument na gruncie prawa kanonicznego stanowi jedynie słowo pisane, wszelkie informacje np. w formie elektronicznej czy multimedialnej dokumentem nie są, choć oczywiście mogą również stanowić dowód w postępowaniu.

Dowodem z dokumentów będzie więc np. wyrok rozwodowy wydany przez sąd cywilny, listy, zapiski, pamiętniki. Dokumenty, które mają stanowić dowód w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa powinny być przedstawione w sądzie w oryginale bądź w uwierzytelnionej kopii.

Sąd rozpoznający sprawę o stwierdzenie nieważności małżeństwa może również przeprowadzić wizję lokalną, która ma na celu przeprowadzenie dowodu poza siedzibą sądu, w jakimś określonym miejscu. Od wizji lokalnej odróżnić natomiast należy oględziny sądowe, które mają na celu ocenić wartość dowodową poszczególnych przedmiotów, a więc np. nagrań czy korespondencji elektronicznej.

Kodeks prawa kanonicznego nie zawiera zamkniętego katalogu dowodów, które mogą być przedstawione w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa, dlatego im więcej dowodów strona przedstawi tym lepiej. Dowodami, poza wskazanymi powyżej, mogą bowiem ponadto być zdjęcia, wypowiedzi umieszczone na forach internetowych, a nawet dokumentacja medyczna. Reasumując, dowodem może więc być wszystko co pozwoli stronie wykazać, że małżeństwo nie zostało ważnie zawarte.

Dowody w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *